100 - lecie OS w Polsce cz. II


Publikujemy cześć II materiałów archiwalnych z okazji rocznicy Orientacji Sportowej w Polsce, a w niej miedzy innymi:

-  grafiki z dziennika ilustrowanego „Siedem groszy z roku 1937

- pierwsze wzmianki o orientacji terenowej w Kurierze Poznańskim, Kurierze Wieczornym i Głosie Porannym

Życzymy przyjemnej lektury!



Pozostałe newsy


Wspomnienie o Jerzym Dymarskim

7 lipca odszedł od nas JERZY DYMARSKI (1931 – 2026), jeden z niewielkiej grupy osób najbardziej zasłużonych dla biegów i marszów na orientację w Polsce.

Urodził się 31.1.1931 r. w Sosnowcu. W roku 1956 ukończył Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie, na Wydziale Elektrycznym. Większość swego życia zawodowego spędził w Biurze Projektów Górniczych w Katowicach, na stanowisku kierownika zespołu projektowego.

Jak większość długoletnich działaczy swój pierwszy kontakt z imprezami na orientację (ino) miał w PTTK. Był członkiem Komisji Turystyki Pieszej (KTP) Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Katowicach, gdy od Bronisława Turonia z Podkomisji Imprez na Orientację KTP Zarządu Głównego PTTK, działającej we Wrocławiu, dotarło zaproszenie do udziału w II Ogólnopolskim Kursie Organizatorów Imprez na Orientację. Wziął w nim udział i zaraził się nową dyscypliną. W następnym, III Centralnym Kursie, w 1968 r. też uczestniczył. Wiele razy szkolił się za granicą Polski. W 1974 r. pogłębiał swoje umiejętności, będąc szkolonym w Szwecji na kursie instruktorów działających wśród dzieci i młodzieży. W latach 1977-1983, w Austrii, uczył się między innymi robienia map sportowych.

Niedługo po swoich pierwszych naukach sam zaczął propagować i organizować imprezy oraz szkolić innych. Nikt w kraju nie może się pochwalić większą ilością przeszkolonych osób. Wszystkich zrobionych kursów i szkoleń było tak dużo, że nie można je już zliczyć. Były to między innymi szkolenia organizatorów i instruktorów ino PTTK i ZHP a później organizatorów i sędziów biegu na orientację (bno). Pierwsze były na potrzeby kadry z ówczesnego województwa katowickiego. Swój pierwszy ważny kurs przeprowadził w 1972 r. w Chorzowie. Był to VI Centralny Kurs Instruktorów Imprez na Orientację, pierwszy od czasu powstania w 1970 r. Komisji Imprez na Orientację Zarządu Głównego PTTK (KInO ZG PTTK). Większość jego kursów, często ogólnopolskich, odbyła się w Ośrodku ZHP „Perkoz” w okolicach Olsztynka. Na emeryturze zawodowej, przez wiele lat szkolił dzieci, młodzież i dorosłych w harcerskiej Centralnej Szkole Instruktorskiej w Załęczu Wielkim.

Ze Związkiem Harcerstwa Polskiego związał się około roku 1964 lub 1965. W 1968 r. zorganizował I Harcerskie Ogólnopolskie Zawody na Orientację (HOZnO). Później organizował je jeszcze dziewięć razy – II, III, IV, V, VII, X, XIII, XIV i XX edycję. W 1979 r. założył, istniejący przez wiele lat, Harcerski Klub BnO „Zamonit”, działający przy Komendzie Chorągwi ZHP w Katowicach, któremu szefował jest przez cały czas.

Zorganizował bardzo wiele zawodów, o różnej randze. Z ostatnich lat XX w. należą do nich, poza HOZnO, Mistrzostwa Polski w Indywidualnym BnO w 1987 r., Puchar Weteranów w BnO w 1988 r., Mistrzostwa Polski w Sztafetowym BnO w 1989 r., Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży w zakresie bno w 2000 r. i inne.

Sam niewiele startował i nie uzyskiwał ważnych wyników. Pierwszy start zaliczył podczas zawodów kończących drugi ogólnopolski kurs, kiedy wraz z A. Stróżeckim zajął pierwsze miejsce. Jeszcze w maju 2022 r. w Mikołowie przeszedł trasę Mistrzostw Śląska w Orientacji Precyzyjnej.

Przez kilka lat był przewodniczącym KInO Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Katowicach. Był członkiem KInO ZG PTTK, gdzie zajmował się szkoleniem. Był szefem zespołów bno. w KCH ZHP w Katowicach i w Głównej Kwaterze ZHP (w latach ok. 1972-2000). W Polskim Związku Biegu na Orientację był członkiem komisji arbitrażowej.

W 1976 r., w Sztokholmie, reprezentował PTTK i Polskę na kongresie Międzynarodowej Federacji Biegu na Orientację (IOF). Wspominał, że był wówczas na odsłonięciu pierwszego pomnika biegacza na orientację.

Jest autorem i współautorem kilku książek - podręczników i materiałów szkoleniowych dla organizatorów i uczestników ino. Pierwszą publikacją ukazała się w 1978 r. pod nazwą „Imprezy na orientację. Poradnik dla organizatorów”. Najważniejszą książką jest „AB imprez na orientacje”, mająca dwa wydania – w 1995 i 2000 r.

Inicjował wydanie kilkudziesięciu kolorowych map sportowych, głównie na potrzeby ZHP i klubu „Zamonit”.

Miał ogromną wiedzę i autorytet, jego opinia była dla wielu osób rozstrzygająca.

Ciężko będzie się przyzwyczaić do Jego nieobecności. Żegnaj!

Andrzej Wysocki 


Pogrzeb Jerzego Dymarskiego rozpocznie się we wtorek 14 lipca o godz. 10:00  Mszą św. w Kościele Mariackim przy placu Szramka 1 w Katowicach. Następnie każdy indywidualnie przejdzie na cmentarz przy ul. Francuskiej, wejście i grób będzie od strony ul. Damrota. Można również wejść wejściem głównym od strony ul. Francuskiej i przejść cały cmentarz.

2026-07-13 16:19    Łukasz Charuba


Skład Reprezentacji Polski na Mistrzostwa Europy w Orientacji Precyzyjnej w Polsce

Zarząd zatwierdził składy oraz powołanie KN OP (Para) na zbliżające się Mistrzostwa Europy w Orientacji Precyzyjnej, które w dniach 29 lipca - 3 sierpnia, odbędą się w Polsce (Puszcza Bukowa w Szczecinie).

Kategoria PARA (trenerka Teresa Bugaj) 

Zbigniew Bąk (WKS Wawel Kraków)
Marzena Borucka (TUR Borówka)
Krzysztof Drożdż (MKS Metalowiec Łódź)
Daniel Szulc (MKS Metalowiec Łódź)
Agata Ludwiczak (UKS Orientuś Łódź)
Marcin Labęda (KInO ORIENTOP Wrocław)

Wolontariusze

Lidia Szulc
Andrzej Drożdż
Grzegorz Szulc
Marek Okuń
Monika Bis 

Kategoria OPEN (trener Jacek Wieszaczewski)

Maciej Urbaniak (Stowarzyszenie Rozwoju Orienteeringu)
Adam Stalka (Stowarzyszenie Rozwoju Orienteeringu)
Katarzyna Urbaniak (Stowarzyszenie Rozwoju Orienteeringu) 
Beata Mazurkiewicz (KInO Orientop Wrocław)
Agnieszka Mazurkiewicz (KInO Orientop Wrocław)
Joanna Kadlecova (KInO Orientop Wrocław)

Kategoria JUNIOR

Marta Mazurkiewicz (KInO Orientop Wrocław)
Aneta Mazurkiewicz (KInO Orientop Wrocław)
Kajetan Kociuba (WKS Śląsk Wrocław)
Szymon Dec (Stowarzyszenie Rozwoju Orienteeringu)
Antonina Kaliszuk (Stowarzyszenie Rozwoju Orienteeringu)
Bartosz Stopczyński (BKS Wataha Warszawa) 




2026-07-10 14:41    Łukasz Charuba


Zmarł Jerzy Dymarski

Nie żyje Jerzy Dymarski. Jeden z ostatnich Mohikanów, Ojców-założycieli polskiego biegu na orientację.

Pan Jerzy - czyli, po prostu, Szef - był człowiekiem-instytucją. Z biegami - a wcześniej, marszami - na orientację, był za pan brat, zanim przyszli na świat zawodniczki i zawodnicy, obecnie biegający w kategoriach 60+. Jurek Dymarski współtworzył środowisko, z którego rozwinęły się pierwsze w Polsce struktury, związane z BnO. A ponieważ był też instruktorem harcerskim, Jego działalność bardzo mocno wpłynęła na popularyzację biegania z mapą wśród harcerzy. Słynne HOZnO (Harcerskie Ogólnopolskie Zawody na Orientację), to w dużej mierze zasługa Szefa. A były to zawody, na których - w latach 80-tych chociażby - spotykała się regularnie polska czołówka juniorów. Bo innych zawodów nie było za wiele, a "harcerstwo" wielu z druhów było... no cóż, umowne.

Polska orientacja działa już, z rozmaitym skutkiem, dobre kilkadziesiąt lat - ale drukowanych publikacji na ten temat nie doczekaliśmy się za wiele. Tym bardziej warto podkreślić, że Szef był autorem książeczek/broszur, które były podręcznikami organizacji i trenowania BnO w czasach, w których wiadomości na ten temat można było zaczerpnąć, co najwyżej, podpytując starszych kolegów. "AB imprez na orientację" czy "Imprezy na orientację" to były kapitalne źródła wiedzy o organizacji BnO w czasach, w których ten sport rozwijał się w tempie niepowtórzonym - do dzisiaj. Bo końcówka lat 70-tych i dekada lat 80-tych to niesamowity wzrost liczby zawodników i klubów, rywalizujących o prymat w Polsce. W gronie najmocniejszych sekcji tego czasu był Zamonit Katowice, którego szefem był... no, oczywiście, Szef. Nie podejmuję się powiedzieć, ile świetnych zawodniczek i zawodników przewinęło się przez ten harcerski (a jakże :) klub, ale były to dziesiątki medalistów MP i kadrowiczów. Tu refleksja; niedawno zmarł Jerzy Bartkowski, który był czołową postacią i animatorem Calisii Kalisz. Dzisiaj odszedł Jurek Dymarski. Te sekcje toczyły heroiczne boje o pierwsze miejsce w Polsce w połowie lat 80-tych; obecnie Calisia działa, jako CX80 - Zamonitu nie ma. Ale ludzie, którzy w tych - czy innych, zapomnianych, obecnie, klubach, ścigali się i uczyli organizacji - stworzyli orientację sportową w Polsce taką, jaka jest dzisiaj. I to jest kolejny powód, dla którego trzeba pochylić się z szacunkiem nad dorobkiem Szefa.

Krótkimi słowy - to był facet, bez którego nie byłoby wielu z nas, wariatek i wariatów od ganiania z mapą. A przy tym - człowiek tak pogodny, życzliwy... No i ekstrawagancki kulinarnie. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych, dla świata (czyli, dla BnO) odkryty został ośrodek ZHP w Załęczu Wielkim. Jako zapamiętali harcerze z Zamonitu, jeździliśmy tam (dzięki Szefowi, co sobie poniewczasie uświadomiliśmy) na weekendowe, albo i dłuższe wypady treningowe. Bieganie pochłania kalorie, więc byliśmy postrachem miejscowej stołówki ("regularni" harcerze trochę grymasili z posiłkami, więc wyjadaliśmy, co się dało, ku rozpaczy obsługi kuchni. Może mieli układ z jakimś chlewikiem :). Ale - Szef i tak nas kasował; jadał może mniej łapczywie, ale wykwintnie i do końca, stosując czasem niebanalne połączenia w rodzaju żółtego sera z dżemem.

Kiedy indziej, sprawdzał się jako psycholog sportowy. Po dwóch etapach trzydniowego Pucharu Wawelu byłem na pozycji lidera, więc Szef - który był tam kontrolerem zawodów - zagadnął mnie w boksie startowym: "Zmotywować Cię? Myśl o Budapeszcie!". Tu tłumaczenie dla młodzieży; w połowie lat 80-tych wyjazd za jakąkolwiek granicę (nawet w tym samym ustroju, jak do Węgier) to była wyjątkowa gratka. Zamonit, znów - dzięki Szefowi - dostawał zaproszenia na imprezy do NRD czy na Węgry. Ale, niestety, w tym wypadku nastąpiło przemotywowanie i spadłem chyba na 6. miejsce...

Anegdot, opowiastek, bon-motów, związanych z Szefem, każdy, pewnie, mógłby podać na pęczki. Tak zwanej, szerszej publiczności, Jerzy Dymarski pokazał się trzy lata temu - kiedy Grand Prix Polonia miało swoje centrum w Załęczu (drugim domu Szefa przez wiele lat) - i zorganizowane zostały tam "zawody retro". O czym można było poczytać u nas.

Odszedł prawy, dobry Człowiek. Wielka, choć - obecnie - chyba ciut zapomniana postać polskiego orienteeringu. Fajnie, że miałem okazję Go poznać i przebywać w pobliżu przez niezłych kilka lat. Pewnie nie ja jeden tak myślę.

Dziękujemy, Szefie.

Igor Błachut


2026-07-09 10:31    Łukasz Charuba


Finały sprintu WOC 2026. Ekstermalna trasa!

Wczorajsze zmagania na mistrzostwach świata we Włoszech upłynęły pod znakiem zaciętej wyjątkowo skomplikowanej nawigacji, która mocno zaskoczyła światową czołówkę.

2026-07-08 10:47    Mateusz Kula


Ruszają Mistrzostwa Świata we Włoszech! (WOC2026)

Emocje po juniorskich zmaganiach w Szwecji jeszcze nie opadły, a przed nami kolejne wielkie święto orientacji sportowej! Tym razem do walki o medale ruszają seniorzy. Przed nami Mistrzostwa Świata (WOC 2026), które w tym roku odbędą się we włoskiej Genui. Nasza reprezentacja wystąpi w sześcioosobowym składzie. Zobaczcie, kto będzie reprezentował Polskę i gdzie śledzić rywalizację!

2026-07-06 17:53    Mateusz Kula


MSJ

Podsumowanie JWOC 2026: Starty biało-czerwonych w Szwecji

To był tydzień pełen skrajnych emocji. Od radości z wyników w sztafetach, przez walkę z własnymi słabościami na morderczym dystansie klasycznym, aż po ułamki sekund decydujące o pozycjach na „middlu”. Zobaczcie, jak nasza kadra poradziła sobie ze skandynawskim terenem i co zawodnicy mówili na gorąco po przekroczeniu linii mety.

2026-07-05 18:25    Mateusz Kula


MŚJ

Inauguracja JWOC 2026 w Karlskronie: Stanisław Drapella w TOP 20 w sprincie

Biegami sprinterskimi w ścisłym centrum szwedzkiej Karlskrony rozpoczęły się Mistrzostwa Świata Juniorów (JWOC) 2026. Na niezwykle szybkich, miejskich trasach czwórka polskich reprezentantów uplasowało się w czołowej pięćdziesiątce zawodów.

2026-06-29 19:12    Mateusz Kula


Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży podczas letniego wypoczynku

W związku z rozpoczętymi wakacjami, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 przekazuje materiały informacyjno-edukacyjne dotyczące bezpieczeństwa dzieci i młodzieży podczas letniego wypoczynku.

Treści zawarte w ulotkach zostały przygotowane z myślą o różnych grupach odbiorców: nastolatkach i młodszych dzieciach, rodzicach oraz opiekunach wypoczynku. Zawierają praktyczne wskazówki dotyczące wspierania dzieci, budowania bezpiecznych relacji oraz rozpoznawania sytuacji mogących stanowić zagrożenie dla ich bezpieczeństwa i dobrostanu.

Materiały kierowane do dzieci i młodzieży zwracają uwagę na konieczność ochrony własnych granic osobistych. Uczą rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych wskazujących na zagrożenie dla bezpieczeństwa dziecka, przypominają podstawowe zasady bezpieczeństwa w internecie i poza nim oraz zawierają informacje o tym, gdzie szukać pomocy i wsparcia.

Państwa uwadze polecamy również szkolenie e-learningowe przygotowane przez Państwową Komisję (https://pkdp.gov.pl/akademia-pkdp/e-learning/page/2/), które w przystępny sposób przedstawia najważniejsze zagadnienia dotyczące problematyki wykorzystania seksualnemu dzieci. Szkolenie jest bezpłatne, a jego ukończenie potwierdzane jest zaświadczeniem. Zachęcamy do zapoznania się.




MŚJ

Rusza JWOC 2026!

Już od jutra oczy całego świata biegów na orientację zwrócą się ku szwedzkiej Karlskronie. W dniach 29 czerwca – 4 lipca rozegrane zostaną Mistrzostwa Świata Juniorów (JWOC 2026). Polska reprezentacja liczy 12 osób.

2026-06-28 19:12    Mateusz Kula


MEJ

Sztafeta M18 8 sekund za podium! Zakończenie EYOC w Słowenii.

Dobiegły końca Mistrzostwa Europy Juniorów (EYOC) w słoweńskiej Novej Goricy. Ostatnim punktem programu były sobotnie biegi sztafetowe, w których polskie zespoły zanotowały kolejne wyniki w czołowej dziesiątce.

2026-06-27 22:05    Mateusz Kula


MEJ

Drugi medal dla Polski na Mistrzostwach Europy Juniorów

Drugi dzień Mistrzostw Europy Juniorów (EYOC) w Słowenii przyniósł polskiej reprezentacji kolejne powody do wielkiej radości. Antoni Pachnik potwierdził swoją fenomenalną dyspozycję, sięgając po swój drugi srebrny medal na tych mistrzostwach – tym razem na  dystansie klasycznym!

2026-06-26 18:40    Mateusz Kula


MEJ

Medal na Sprintcie! Antoni Pachnik srebrnym medalistą EYOC

Za nami pierwszy dzień Mistrzostw Europy Juniorów (EYOC). Zmagania w biegu sprinterskim przyniosły polskiej reprezentacji ogromne powody do radości, pierwszy medal na tej imprezie i doskonałe lokaty w czołówce!

2026-06-25 20:26    Mateusz Kula